30-06-10

De vriendschap van het lezen


20100408_1377

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat lezen ook met vriendschap te maken heeft. Als je jong bent, lees je bibliotheken uit om de wereld te leren kennen, om meer te weten. Maar ook om niet alleen te zijn. Dat is nog geen vriendschap, maar een vlucht voor het eigen onverbiddelijke leven. Jonge mensen hebben ouderen nodig, en wie is nu wijzer dan een boek?

Maar na al die jaren blijf ik dezelfden opzoeken, merk ik. Om maar dichters te noemen: boeren- en ruimtenzoon Heaney die in wat hij ziet de poëzie wil vinden, golven en watervallen in meisjeshaar, de sensatie een koe te zijn in een verse voorjaarsweide, het kleine geluid van de kleine dingen rondom, tot iets van een groter geluid kan worden vermoed. Dat overal dezelfde verhalen weer opduiken, oude klassieke mythes in de turf aan de Atlantische oceaan, ook dat is Heaney...
Of Milosz, met zoveel landen en geschiedenis in zijn hoofd, en toch maar op zoek gaan naar de verwondering die nog groter is. Groter moet zijn, wil hij mens blijven.
Of de zangers Nijhoff en Gezelle en Van Herreweghen. Als er een klank ontstaan, is de wereld zinvol geworden. Misschien zelfs alleen dan.
Of de oude Huygens, oud in jaren en in eeuwen. Dat hij het doodsverlangen kan verwoorden en tegelijk ook de stoïcijnse wil om voort te doen.
Of de straatloper Campert, met zijn fijne glimlach. Of de denker Auden. De zachte Vasalis. De vloekende Claus. De bijbelse Amichai.
Of Nescio, verteller en dichter ineen, melancholisch als de avond en eeuwig jong als de morgen.
Als een gesprek telkens weer met zoveel lust kan herbeginnen, dan is er sprake van vriendschap.

Iets anders is het waarom van de vriendschap. Dat is een moeilijke vraag en misschien vragen vrienden zich dat niet af, begaan als ze zijn met het genot van de wederzijdse ontmoeting. Machiavelli kleedde er zich, na zijn dagtaak bij de Medici’s, ‘s avonds speciaal voor op, schrijft Kees Fens. Als dat geen teken is van diep vriendschappelijk respect.
Het is dat het krijgen hier gemakkelijker gaat. Leven is zo al een zaak van leren krijgen. Je hebt er niet veel aan te zeggen, zegt het spreekwoord, en zo is het. Veel rechtvaardigheid zit er niet in, soms. Dan zijn geliefde auteurs bronnen van dorstlessend water, ogenblikken die vanzelf vollopen, herinneringen ook, verlangens ook.
En vertrouwen ook: toch iets dat blijft, als er zoveel onverbiddelijk verandert...


(En de poëzie van een toevallig winkeltje, dat ook meer is dan wat het is: glimach, verhaal, een klankkleur, wat melancholie ook... En zijstraatje...
Tante Yvonne vond ik in het Normandische dorp van Emma (Madame) Bovary, ik dacht Yonville)

Commentaren

... dan wens ik je een heerlijke accolade
binnen de interpunctie van je vriendschap.

Gepost door: Uvi | 30-06-10

De commentaren zijn gesloten.