11-12-12

Danken

IMG_5509.JPG



Dankwoord Nolens voor zijn Prijs der Nederlandse Letteren:

“ieder woord is formeel een dankwoord. (...) Er vindt in alle spreken spontaan of bewust en gewild of ongewild een dankzegging plaats.”

Welwel, de oude eenzelvige knorrepot zegt het zelfde als wat ik al jaren denk en schrijf: dat mensen veel meer met elkaar verknoopt zijn dan ze in deze hoogmistijd van individualisme willen (en mogen) toegeven. Zijn woorden zijn die van ons allemaal.  Hij speelt er mee, als een kind dat speelgoed krijgt, en wij kijken glimlachend toe, want dat spelen gaat hem goed af. Kijk ‘ns, zeggen wij, als over een knap kind, kijk ‘ns hoe hij dat doet. Mooi toch. En we schuiven hem nieuw speelgoed toe.

Zelfs het denken dat met de woorden komt, is danken. Zegt hij. Schreef ik letterlijk in het begin van mijn boek De Aanraking. Heeft ie dat boek gelezen? Och, ik zal het zelf wel ergens opgepikt en onthouden hebben.

Maar hij vermeldt er ook bij dat danken moeilijk is. Hij kent zichzelve dus. Was ooit eens vreselijk boos omdat ik een schamel zinnetje uit een brief van hem gebruikt had om een nieuwe bundel van mij wat aan te prijzen. Ik, ochgottekens, een onbekende. Voor een keer dat er een bundel publiek werd voorgesteld en ik een uitnodiging zond aan een handvol mensen. Maar nee, wat dacht ik wel, aanslag op zijn koninkrijk. 

Nu dankt hij de muziek (‘l’expérience innée’) die zijn ouders in zijn woorden hebben gelegd. Nu dankt hij de traditie die hem op weg heeft gezet, of, anders gezegd, die hem heeft geroepen. Nu dankt hij voor het verlies van zijn trots.

Misschien dat dit laatste het begin is van nog een veel groter denken-danken: dat heel het grote leven door ons leven loopt, en ons alles geeft en gegeven heeft: ons lichaam, ons geslacht, ons kunnen, ons geluk en ongeluk, zelfs onze keuzes mee helpt kiezen... Let op, ik bedoel het niet deterministisch, er is nog keuze, jawel. Ik bedoel dat wij geen ogen en oren, en handen en voeten genoeg kunnen hebben om alles op tijd en met veel nieuwsgierigheid te leren opmerken... Dat is het echte dankende denken. Denk ik.


(Werk uit de voorbije Beauforttentoonstelling. Het bovenste werk, de letter-man, was van een Spaanse kunstenaar, dacht ik. Het onderste werk van de in Brugge levende calligraaf Brody Neuenschwander)

IMG_5517.JPG

IMG_5514.JPG

Commentaren

“ieder woord is formeel een dankwoord. (...) Er vindt in alle spreken spontaan of bewust en gewild of ongewild een dankzegging plaats.” Kan het nog onzinniger? Een vloek is geen dankwoord, foeteren is geen dankwoord, een leugen is geen dankwoord, honende woorden zijn geen dankwoorden; er zijn ontelbare woorden die juist het tegenovergestelde zeggen dan dank. Ach wat zou het, laat ze maar dank zeggen op hun manier, zelfs al loopt het de spuigaten uit.

Gepost door: Iris | 11-12-12

Je klinkt boos, Iris...

Het is duidelijk wat je zegt, er zijn zovele woorden die vernietigen, op een of andere manier.
Dan is het danken ver te zoeken.

Maar het is ook duidelijk dat Nolens, en ik in zijn verlengde, dat soort woorden niet bedoelen.
Al zou je zelfs kunnen zeggen dat ook die kwaadwillige woorden hen gegeven zijn, al maken ze er misbruik van... Dat is wat Nolens met formeel bedoelt: we maken ze zelf niet, de woorden, we krijgen ze. Maar wat we er dan mee doen, ach, dat is een ander verhaal...

groet
G

Gepost door: guido | 11-12-12

Je hebt gelijk, Guido, misschien worden woorden ook wel eens te vaak uit hun verband gerukt.

Gepost door: Iris | 13-12-12

De commentaren zijn gesloten.