21-01-13

Doodgeboren 1943: Roepend Voorgeborchte

IMG_4613.JPG



Vandaag, drie jaar geleden, stierf Levi Vanhercke. Op het einde van de week stierf ook zijn zusje Lara. Ze leefden in de ronde buik van hun moeder en hadden nog geen levenslicht gezien. Maar we denken aan en leven nog met hen. Dit gedicht gaat over dit verder leven... 

 


Doodgeboren 1943: Roepend Voorgeborchte

(voor Nuala McCarthy)

(Derry O'Sullivan)

 

Je werd dood geboren
je blauwe ledematen gevouwen
op de levende lijkbaar van je moeder
de navelstreng ongebroken tussen jullie
als een kapotte telefoonlijn.
De priester zei dat het te laat was
voor het gezegende doopwater
dat oprees uit Lough Bofinne
en de uitverkorenen van Bantry rein maakt.
Jij werd van haar losgesneden
en, ongewassen, gerold
in een nummer van The Southern Star,
een oorlogsnieuwstitel dwars over je mond.
Een sinaasappelkist kon dienen als kistje
en als requiem luisterde je moeder
naar alle vragen in de inkomhall
en de verpleegster die haar zei dat jij wel
zonder probleem in het voorgeborchte zou komen.
De tuinman droeg je onder zijn arm
uit het Mercy Hospital
met blaffende honden als begrafenispreek
naar een veld vol netels dat ze nog altijd
het kleine kerkhofje noemen.
 
Daar werd je begraven
zonder kruis of gebed
je grafje een ondiep gat;
een van de duizenden zonder naam
met enkel de hongerige honden als bezoek.
Vandaag, veertig jaar later,
lees ik in The Southern Star
dat theologen niet meer geloven
in het voorgeborchte.
 
Maar ik zeg je, kleine broer
wiens ogen nooit opengingen,
dat ik niet meer geloof in hen
want het voorgeborchte is zo echt als Lough Bofinne:
het voorgeborchte is de plaats die je moeder nooit verliet
waar haar gedachten haar slaan als netels en 
The Southern Star in haar schoot een ongelezen brevier is
waar ze zich opspant om de namen van de nameloze kinderen
te horen in het hondengeblaf, elke namiddag opnieuw.
 
 
 
Derry O'Sullivan, Ierland 1944, leeft in Parijs.
Bantry is een stadje bij Cork in Ierland. 
Lough Bofinne is een meer niet ver van Bantry.
Het voorgeborchte (limbo in het Engels) is, in een vreselijke katholieke theologie, de plaats waar de zielen van de doodgeboren kinderen terechtkwamen. Geen hel, want ze hadden niet gezondigd, maar ook geen hemel om God te zien, want ze waren niet door het doopsel gereinigd van de erfzonde. Daarom werden die kinderen ook niet op het gewone kerkhof begraven, maar op afgelegen plekken (in Ierland, lees ik, vaak op kliffen, bij verlaten kerken en kruispunten. In Italië zag ik ooit een grafsteen voor hen, vlak voor de ingang van een kerk).
Of hoe theologie ook het werk kan zijn van verwrongen geesten, die zich in bochten wringen om hun systeem van schuld intact te houden.
Daarom vind ik dit gedicht, waarin een nieuwe inhoud gegeven wordt aan dat voorgeborchte, als die speciale plaats in de herinnering en in het hart van moeder en vader, zo betekenisvol... Ooit zei me een jonge moeder letterlijk: als ze me vragen hoeveel kinderen ik heb, dan antwoord ik: één, en ik denk twee... ) 
 
 
Stillborn 1943: Calling Limbo
(for Nuala McCarthy) 
Derry O’Sullivan
 
You were born dead 
and your blue limbs were folded 
on the living bier of your mother 
the umbilical cord unbroken between you 
like an out-of-service phone line. 
The priest said it was too late 
for the blessed baptismal water 
that arose from Lough Bofinne 
and cleansed the elect of Bantry. 
So you were cut from her 
and wrapped, unwashed, 
in a copy of The Southern Star, 
a headline about the War across your mouth. 
An orange box would serve as coffin 
and, as requiem, your mother listened 
to hammering out in the hallway, 
and the nurse saying to her 
that you'd make Limbo without any trouble. 
Out of the Mercy Hospital 
the gardener carried you under his arm 
with barking of dogs for a funeral oration 
to a nettle-covered field 
that they still call the little churchyard. 
 
You were buried there 
without cross or prayer 
your grave a shallow hole; 
one of a thousand without names 
with only the hungry dogs for visitors. 
Today, forty years on 
I read in The Southern Star – 
theologians have stopped believing 
in Limbo. 
 
But I'm telling you, little brother 
whose eyes never opened 
that I've stopped believing in them. 
For Limbo is as real as Lough Bofinne: 
Limbo is the place your mother never left, 
where her thoughts lash her like nettles 
and The Southern Star in her lap is an unread breviary; 
where she strains to hear the names of nameless children 
in the barking of dogs, each and every afternoon. 
 
Translated from the Irish by Kaarina Hollo 
 
(Ik vond dit gedicht op website van The Times Stephen Spender Prize.)
(Foto: hek van een klein, bijna leeg kerkhofje in Kirkjubaejarklaustur in Ijsland)

Commentaren

bedankt

Gepost door: thomas | 22-01-13

De commentaren zijn gesloten.