07-01-15

Mr Turner

IMG_3060.JPG 

Ik herinner mij hoe ik als 17-jarige in de Londense Tate de zaal met Turners binnenkwam en een explosie van licht onderging. Dat gebeurt als je 17 jaar bent misschien makkelijker dan als je 60 bent, maar goed, het gebeurde toch maar. Het effect van die grote schilderijen is van binnen op mijn netvlies gebrand, ook nu nog, na al die jaren.

Het effect had toen ook te maken met mijn opgroeien in zo’n grote ruimtelijkheid van lege velden, einders en luchten. Dat weet ik nu, omdat andere ruimtes in de loop der jaren even verrassende ontmoetingen bleken, en evenzeer in mijn geheugen bleven hangen: de Tierra de Campos in Castilië, de woestijnervaringen die ik heb gehad, de eilanden van West-Schotland, de land IJsland, enz.

De film Mr Turner probeert die ruimtelijkheid van licht en verte op te roepen door prachtige uitzichten, liefst in opkomende of ondergaande zon, met een helling in, of afgrond, of rennende paarden, met schepen die voorbij glijden, met tegenlicht. Het is niet die explosie van licht die je in de levende schilderijen vindt, maar dat geldt voor alles wat je enkel op afbeelding kan zien. Geen film of foto kan de ‘aanraking’ van een echt kunstwerk weergeven. In die zin ‘leven’ kunstwerken, zoals mensen.

De sterkte van de film zit in de tijdsmachine die ze is: ik liep tussen de 19de-eeuwse huizen, kamers en mensen, in een gedempt licht dat mij als zeer echt overkwam, hoorde Engels van toen, en mocht, in het trage ritme van de vertelling, een mens ontmoeten die mij zeer deed denken aan buurman Theo: ook een schilder, dezelfde eigenzinnigheid, dezelfde ironie, dezelfde mondstand, dezelfde nukkigheid soms, dezelfde lichamelijke zwakte die koppig genegeerd wordt...  

 

IMG_3607.JPG

 

 

De commentaren zijn gesloten.